Στατιστικά στοιχεία πανδημίας για 99 χώρες 5/4/2020 (ταξινόμηση κατά αύξουσα θνητότητα %)

Στατιστικά στοιχεία πανδημίας για 99 χώρες 5/4/2020  (ταξινόμηση κατά αύξουσα θνητότητα %) του Καλλίνικου Νικολακόπουλου 6/4/2020 Ισχύουν βέβαια περιοριστικοί όροι όπως η χρονική εμφάνιση του πρώτου κρούσματος, ο χρόνος και η έκταση λήψης των περιοριστικών μέτρων, το υπάρχον σύστημα υγείας κάθε χώρας (αμιγώς δημόσιο, μικτό ή ιδιωτικό), οι οικονομικές δυνατότητες κάθε χώρας, οι επικρατούσες κλιματολογικές συνθήκες, η πληθυσμιακή ανάπτυξη κάθε χώρας, το είδος του πολιτεύματος κάθε χώρας, οι συνθήκες και η έκταση πραγματοποίησης των διαγνωστικών ελέγχων σε κάθε χώρα, η επάρκεια σε προληπτικά μέσα περιορισμού εξάπλωσης της νόσου σε κάθε χώρα (υγειονομικές μάσκες και αποστειρωμένα γάντια μιας χρήσης) κλπ. α/α Χώρα Κρούσματα Σύνολο Πληθυσμός Σύνολο Θάνατοι Ανάρρωσαν Ενεργές περιπτώσεις Σοβαρές περιπτώσεις Σύνολο ανα 1εκ. Θνητότητα % Θνησιμότητα % Νοσηρότητα % 1 Ρεουνιόν 334 859,959 40 294 4 373 0.00 0.0000 0.0388 2 Βιετνάμ 240 95,354,000 90 150 3 2 0.00 0.0000 0.0003 3 Μάλτα 227 493,559 2 225 3 514 0.00 0.0000 0.0460 4 Ν. Φερόες 181 52,199 93 88 2 3,704 0.00 0.0000 0.3467 5 Καμπότζη 114 16,486,542 35 79 0.00 0.0000 0.0007 6 Ν. Ζηλ/δία 1,039 4,951,500 1 156 883 3 215 0.10 0.0000 0.0210 7 Κουβέιτ 556 4,420,110 1 99 456 17 130 0.18 0.0000 0.0126 8 Λετονία 509 1,905,800 1 1 507 3 270 0.20 0.0001 0.0267 9 Σλοβακία 485 5,457,873 1 10 474 3 89 0.21 0.0000 0.0089 10 Κατάρ 1,325 2,795,484 3 109 1,213 37 460 0.23 0.0001 0.0474 11 Ισλανδία 1,486 364,260 4 428 1,054 11 4 0.27 0.0011 0.4080 12 Χ. Κονγκ 890 7,500,700 4 206 680 8 119 0.45 0.0001 0.0119 13 Σιγκ/ούρη 1,309 5,703,600 6 297 1,006 24 224 0.46 0.0001 0.0230 14 Κόστα Ρίκα 435 5,111,238 2 13 420 13 85 0.46 0.0000 0.0085 15 Παλαιστίνη 216 5,038,918 1 21 194 42 0.46 0.0000 0.0043 16 Ν. Αφρική 1,585 58,775,022 9 95 1,481 7 27 0.57 0.0000 0.0027 17 Μπαχρέιν 698 1,641,172 4 427 267 3 410 0.57 0.0002 0.0425 18 Ισραήλ 8,430 9,152,100 49 477 7,904 139 974 0.58 0.0005 0.0921 19 Αυστραλία 5,687 25,464,116 34 585 5,068 85 223 0.60 0.0001 0.0223 20 Γεωργία 162 3,723,500 1 36 125 6 41 0.62 0.0000 0.0044 21 Α. Εμιράτα 1,505 9,770,529 10 125 1,370 2 152 0.66 0.0001 0.0154 22 Ομάν 298 4,644,736 2 61 235 3 58 0.67 0.0000 0.0064 23 Μπρουνέι 135 459,500 1 66 68 3 309 0.74 0.0002 0.0294 24 Χιλή 4,471 19,107,216 34 618 3,819 307 234 0.76 0.0002 0.0234 25 Ρωσία 5,389 146,780,720 45 355 4,989 8 37 0.84 0.0000 0.0037 26 Αρμενία 822 2,957,500 7 57 758 30 277 0.85 0.0002 0.0278 27 Σενεγάλη 219 16,209,125 2 72 145 1 13 0.91 0.0000 0.0014 28 Καζακστάν 531 18,653,500 5 36 490 6 28 0.94 0.0000 0.0028 29 Αζερμπ/ζάν 521 10,067,108 5 32 484 17 51 0.96 0.0000 0.0052 30 Ταΐλάνδη 2,169 66,558,935 23 674 1,472 23 31 1.06 0.0000 0.0033 31 Νορβηγία 5,687 5,367,580 71 32 5,584 89 1,049 1.25 0.0013 0.1060 32 Ουρουγ/άη 400 3,518,552 5 93 302 13 115 1.25 0.0001 0.0114 33 Εσθονία 1,039 1,328,360 13 59 967 20 783 1.25 0.0010 0.0782 34 Κροατία 1,182 4,076,246 15 119 1,048 39 288 1.27 0.0004 0.0290 35 Λουξ/ργο 2,804 626,108 36 500 2,268 33 4,479 1.28 0.0057 0.4478 36 Φινλανδία 1,927 5,526,774 25 300 1,602 73 348 1.30 0.0005 0.0349 37 Ταΐβάν 363 23,600,903 5 54 304 15 1.38 0.0000 0.0015 38 Λευ/ρωσία 562 9,408,400 8 53 501 11 59 1.42 0.0001 0.0060 39 Σ. Αραβία 2,385 34,218,169 34 488 1,863 41 69 1.43 0.0001 0.0070 40 Πακιστάν 3,123 207,774,520 45 208 2,870 18 14 1.44 0.0000 0.0015 41 Τσεχία 4,543 10,693,939 67 96 4,380 86 424 1.47 0.0006 0.0425 42 Λιθουανία 811 2,793,471 12 7 792 11 298 1.48 0.0004 0.0290 43 Γερμανία 99,964 83,149,300 1,573 28,700 69,691 3,936 1,193 1.57 0.0019 0.1202 44 Μαλαισία 3,662 32,680,000 61 1,005 2,596 99 108 1.67 0.0002 0.0112 45 Αυστρία 12,051 8,902,600 204 2,998 8,849 244 1 1.69 0.0023 0.1354 46 Ν. Κορέα 10,237 51,780,579 183 6,463 3,591 55 200 1.79 0.0004 0.0198 47 Καναδάς 15,416 37,894,799 277 2,613 12,526 426 408 1.80 0.0007 0.0407 48 Αφγα/στάν 337 32,225,560 7 15 315 9 2.08 0.0000 0.0010 49 Κούβα 288 11,209,628 6 15 267 11 25 2.08 0.0001 0.0026 50 Μαρτινίκα 143 358,749 3 27 113 18 381 2.10 0.0008 0.0399 51 Τουρκία 27,069 83,154,997 574 1,043 25,453 1,381 321 2.12 0.0007 0.0326 52 Σλοβενία 977 2,094,060 22 70 885 31 470 2.25 0.0011 0.0467 53 Κολομβία 1,406 48,258,494 32 85 1,289 50 28 2.28 0.0001 0.0029 54 Πολωνία 4,102 38,386,000 94 134 3,874 50 108 2.29 0.0002 0.0107 55 Ιαπωνία 3,139 125,950,000 77 514 2,548 64 25 2.45 0.0001 0.0025 56 Παναμάς 1,801 4,218,808 46 13 1,742 75 417 2.55 0.0011 0.0427 57 Ουκρανία 1,251 41,879,904 32 25 1,194 16 29 2.56 0.0001 0.0030 58 Κύπρος 426 875,900 11 33 382 11 353 2.58 0.0013 0.0486 59 Πορ/γαλία 11,278 10,276,617 295 75 10,908 267 1,106 2.62 0.0029 0.1097 60 Σερβία 1,908 6,963,764 51 54 1,803 98 218 2.67 0.0007 0.0274 61 Ινδία 3,588 1,366,417,75 99 229 3,260 3 2.76 0.0000 0.0003 62 ΗΠΑ 330,155 328,239,523 9,442 16,705 304,008 8,542 997 2.86 0.0029 0.1006 63 Αργεντινή 1,451 44,938,712 43 279 1,129 86 32 2.96 0.0001 0.0032 64 Σρι Λάνκα 166 21,803,000 5 27 134 5 8 3.01 0.0000 0.0008 65 Ιρλανδία 4,994 4,921,500 158 25 4,811 165 1,011 3.16 0.0032 0.1015 66 Β. Μακ/νία 555 2,077,132 18 23 514 15 266 3.24 0.0009 0.0267 67 Ελβετία 21,100 8,586,550 685 6,415 14,000 391 2,438 3.25 0.0080 0.2457 68 Λίβανος 520 6,855,713 17 50 453 26 76 3.27 0.0002 0.0076 69 Ερζεγοβίνη 623 3,301,000 21 31 571 4 190 3.37 0.0006 0.0189 70 Βουλγαρία 503 7,000,039 17 34 452 26 72 3.38 0.0002 0.0072 71 Τυνησία 553 11,722,038 19 5 529 26 47 3.44 0.0002 0.0047 72 Ρουμανία 3,864 19,405,000 148 374 3,342 141 201 3.83 0.0008 0.0199 73 Κίνα 81,669 1,400,050,00 3,329 79,964 1,376 295 57 4.08 0.0002 0.0058 74 Δανία 4,369 5,822,763 179 1,327 2,863 142 754 4.10 0.0031 0.0750 75 Μεξικό 1,890 127,792,286 79 633 1,178 1 15 4.18 0.0001 0.0015 76 Περού 1,746 32,625,948 73 914 759 88 53 4.18 0.0002 0.0054 77 Ελλάδα 1,735 10,724,599 73 78 1,527 92 161 4.21 0.0007 0.0162 78 Βραζιλία 10,568 210,147,125 455 127 9,986 296 50 4.31 0.0002 0.0050 79 Φιλιππίνες 3,246 107,288,150 152 64 3,030 1 30 4.68 0.0001 0.0030 80 Ουγγαρία 678 9,772,756 32 58 588 17 70 4.72 0.0003 0.0069 81 Δομήνικος 1,578 10,448,499 77 17 1,484 147 145 4.88 0.0007 0.0151 82 Εκουαδόρ 3,465 17,510,643 172 100 3,193 100 196 4.96 0.0010 0.0198 83 Αλβανία 361 2,862,427 20 104 237 7 125 5.54 0.0007 0.0126 84 Σουηδία 6,830 10,333,456 401 205 6,224 406 676 5.87 0.0039 0.0661 85 Ιραν 58,226 82,913,906 3,603 19,736 34,887 4,103 693 6.19 0.0043 0.0702 86 Ιράκ 878 39,127,900 56 259 563 22 6.38 0.0001 0.0022 87 Αίγυπτος 1,070 98,101,011 71 241 758 10 6.64 0.0001 0.0011 88 Μαρόκο 961 35,587,000 69 70 822 1 26 7.18 0.0002 0.0027 89 Βολιβία 139 11,633,371 10 1 128 3 12 7.19 0.0001 0.0012 90 Βέλγιο 19,691 11,530,022 1,447 3,751 14,493 1,261 1,699 7.35 0.0125 0.1708 91 Ονδούρα 268 9,304,380 22 6 240 10 27 8.21 0.0002 0.0029 92 Γαλλία 89,953 64,906,000 7,560 15,438 66,955 6,838 1,378 8.40 0.0116 0.1386 93 Ινδονησία 2,273 269,603,400 198 164 1,911 8 8.71 0.0001 0.0008 94 Ισπανία 130,759 47,100,396 12,418 38,080 80,261 6,532 2,797 9.50 0.0264 0.2776 95 Ολλανδία 17,851 17,423,980 1,766 250 15,835 1,360 1,042 9.89 0.0101 0.1025 96 Αγγλία 47,806 66,436,000 4,932 135 42,739 1,559 704 10.32 0.0074 0.0720 97 Αλγερία 1,251 43,000,000 130 90 1,031 29 10.39 0.0003 0.0029 98 Σ. Μαρίνο 266 33,574 32 35 199 14 7,839 12.03 0.0953 0.7923 99 Ιταλία 128,948 60,238,522 15,887 21,815 91,246 3,977 2,133 12.32 0.0264 0.2141

Παράπλευρες σκέψεις με αφορμή την πανδημία

Παράπλευρες σκέψεις με αφορμή την πανδημία

Του Καλλίνικου Νικολακόπουλου* 31/3/2020

Πολλοί θεωρούν ότι η κυβέρνηση πέτυχε στη διαχείριση της κρίσης πανδημίας, γιατί πήρε έγκαιρα τα σωστά μέτρα, με εξαίρεση τη μεγάλη καθυστέρηση στην απαγόρευση των θρησκευτικών λειτουργιών και τελετουργιών όλων των θρησκειών.  Προφανώς στην απόφαση της αυτή βάρυνε η γνώση ότι το, διαλυμένο από τα μνημόνια, Ε.Σ.Υ. δεν θα μπορούσε να ανταπεξέλθει σε μια γενικευμένη διασπορά της πανδημίας. Όλες οι αποφάσεις της κινούνται όμως απόλυτα στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού, διαλύοντας την κοινωνία (κυριακάτικη εργασία, επιμηκυμένο ωράριο λειτουργίας, περαιτέρω ελαστικοποίηση εργασιακών συνθηκών, τηλε-εργασία, περαιτέρω μείωση εργασιακής αμοιβής,  διπλασιασμός της κρατικής αποζημίωσης για τις ιδιωτικές ΜΕΘ,  έλλειψη πραγματοποίησης επαρκών διαγνωστικών tests για τον κορονοϊό δωρεάν και απίστευτη αισχροκέρδεια στη πραγματοποίηση τους από ιδιώτες και στη διάθεση υγειονομικών μασκών και αντισηπτικών υγρών κλπ.). Η κυβέρνηση λειτουργεί ως dealer των ιδιωτικών μεγαλοσυμφερόντων, στον χώρο της υγείας, εκμεταλλευόμενη την υγειονομική κρίση της πανδημίας, γεννώντας ευκαιρίες για τους σύγχρονους «μαυραγορίτες».

Υπάρχουν μύχιες σκέψεις ότι η πανδημία του κορωνοϊού μπορεί να λειτουργήσει οιονεί ως ένας παγκόσμιος πόλεμος. Σύμφωνα με τη μαρξιστική θεώρηση, η λύση των ενδοκαπιταλιστικών αντιθέσεων επέρχεται με έναν παγκόσμιο πόλεμο, όπου καταστρέφεται μεγάλο μέρος του έμψυχου και άψυχου - υλικού και άϋλου – κεφαλαίου και ο μετρητής μηδενίζεται και επανεκκινεί με τις πολεμικές δαπάνες, όπου επενδύεται όλο το χρηματικό κεφάλαιο. Θα ήταν αυτό δυνατό να συμβεί και στην περίπτωση της πανδημίας, όπου ο μετρητής θα μηδενιζόταν και το χρηματικό κεφάλαιο θα επενδυόταν ολοκληρωτικά στις υγειονομικές δαπάνες? 

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας δήλωσε ότι ‘δεν υπάρχουν λεφτόδενδρα’ (1). Σε περιόδους κοινωνικής κρίσης, η κεντρική τράπεζα 'εκδίδει' όσο χρήμα κρίνεται απαραίτητο για τη στοιχειώδη λειτουργία της οικονομίας προς εξυπηρέτηση των βασικών κοινωνικών αναγκών. Σε τέτοιες συνθήκες, το κυρίαρχο πρόβλημα δεν είναι βέβαια ο πληθωρισμός, αλλά η υπέρβαση των καταστάσεων παρακμής και βαθειάς ύφεσης. Εδώ και δεκαετίες, το χρήμα δεν 'εκδίδεται' βέβαια στη φυσική του μορφή (κέρματα και χαρτονομίσματα), αλλά είναι απλά κάποιοι αριθμοί, με πολλά μηδενικά από πίσω, που εγγράφονται λογιστικά άϋλα και είναι γνωστό ως πιστοληπτική γραμμή. Για όσους δεν γνωρίζουν, δεν ισχύει ο 'κανόνας του χρυσού' εδώ και δεκαετίες. Αν βέβαια είχαμε δική μας κεντρική τράπεζα και εθνικό νόμισμα, κάτι τέτοιο θα ήταν σχετικά απλό. Αν η ευρωζώνη και η Ε.Κ.Τ. δεν υιοθετήσουν άμεσα κάτι τέτοιο, χωρίς 'μνημόνια', μοχλεύσεις μέσω E.S.M. κλπ, θα ευθύνονται στο ακέραιο και εξολοκλήρου για την επίταση της ανθρώπινης τραγωδίας, μεγεθύνοντας και επαυξάνοντας την ανθρωπιστική κρίση που προκαλείται από την πανδημία.

(1)   https://www.enikos.gr/politics/710058/petsas-den-yparchoun-leftodentra-video

* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), email:nikokal02@yahoo.gr, website: www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com

'Πανδημία, νεοφιλελευθερισμός και υγειονομικοί δείκτες', αναδημοσίευση απο την εφημεριδα 'Πελοπόννησος' 30/3/2020

ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO            Πανδημία, νεοφιλελευθερισμός και υγειονομικοί δείκτες                                Του ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ* 30/3/2020 Ενας υγιής και σχετικά νέος οργανισμός μπορεί να ανταποκριθεί, ευκολότερα ή δυσκολότερα, στην αντιμετώπιση του κορονοϊού. Αργά ή γρήγορα, θα υπάρξουν εμβόλιο και κατάλληλες θεραπευτικές-φαρμακευτικές αντιμετωπίσεις της νόσου, καθώς και η ανοσία αγέλης. Μέχρι αυτό να πραγματοποιηθεί, πρέπει να περιορισθεί στο ελάχιστο δυνατό η διασπορά της νόσου και να προφυλαχθούν στον μέγιστο βαθμό ηλικιωμένοι, ανοσοκατασταλμένοι και πάσχοντες με «υποκείμενα» νοσήματα από τον θάνατο. Ο νεοφιλελευθερισμός προσπαθεί να επιβάλει, υπό το πρόσχημα των έκτακτων υγειονομικών συνθηκών, μέτρα υποτιθέμενου προσωρινού χαρακτήρα που όμως μπορούν να μονιμοποιηθούν, εθίζοντας σε αυτά το κοινωνικό σύνολο (κυριακάτικη εργασία, επιμηκυμένο ωράριο λειτουργίας, περαιτέρω ελαστικοποίηση εργασιακών συνθηκών, τηλε-εργασία, περαιτέρω μείωση εργασιακής αμοιβής κ.λπ.). Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο χειρότερο δυνατό σενάριο της πανδημίας με ένα καταρρέον, από τη δεκαετή μνημονιακή-νεοφιλελεύθερη «διαχείριση», δημόσιο σύστημα υγείας. Αντί της επίταξης, χωρίς αποζημίωση, των ιδιωτικών κλινικών-θεραπευτηρίων, επιλέχθηκε ο διπλασιασμός της κρατικής αποζημίωσης για τις ιδιωτικές ΜΕΘ. Ταυτόχρονα παρατηρείται έλλειψη πραγματοποίησης επαρκών διαγνωστικών tests για τον κορονοϊό δωρεάν και απίστευτη αισχροκέρδεια στη διάθεση υγειονομικών μασκών και αντισηπτικών υγρών. Η υγειονομική κρίση γεννάει ευκαιρίες για τους σύγχρονους «μαυραγορίτες». Αυτό που σκοτώνει, είναι η νεοφιλελεύθερη «μετάλλαξη» του κορωνοϊού, ορατή πλέον καθημερινά και διαρκώς επιτεινόμενη, που δεν απεμπολείται από κακόγουστες παραστάσεις ιεροψαλτών, μεταλήψεων κ.λπ. Είναι σχετικά νωρίς ακόμη για να παγιωθούν και υπάρξουν επαρκή στατιστικά δεδομένα για την πανδημία του κορονοϊού στις διάφορες χώρες. Παρ' όλα αυτά, είναι αναγκαίο να εφαρμόζονται κοινά αξιόπιστα υποχρεωτικά πρωτόκολλα, επιβεβλημένα από τον ΠΟΥ, για τις μεθόδους διάγνωσης-επιβεβαίωσης του κορωνοϊού και ακολουθούμενης θεραπευτικής αποκατάστασης. Ενας σημαντικός δείκτης είναι αυτός της νοσηρότητας, που μετρά το ποσοστό των νοσησάντων από συγκεκριμένη νόσο στον συνολικό πληθυσμό μιας χώρας, ηπείρου, παγκόσμια κ.λπ. Δύο άλλοι σημαντικοί υγειονομικοί δείκτες είναι αυτοί της θνητότητας και θνησιμότητας, όπου παρατηρείται μία σύγχυση στην ερμηνεία τους ακόμη και από εξειδικευμένους υγειονομικούς. Θνησιμότητα είναι το ποσοστό θανάτων που καταγράφεται από μια αιτία-νόσο στον γενικό πληθυσμό. Θνητότητα είναι το ποσοστό θανάτων που καταγράφεται σε πληθυσμό που διαπιστωμένα έχει νοσήσει από συγκεκριμένη νόσο. Π.χ. αν υπάρχει νοσηρότητα 1%, σημαίνει ότι σε γενικό πληθυσμό 100 ατόμων ένας έχει νοσήσει από συγκεκριμένη νόσο. Αν υπάρχει θνησιμότητα 1%, σημαίνει ότι σε γενικό πληθυσμό 100 ανθρώπων ένας πεθαίνει από συγκεκριμένη αιτία. Αν υπάρχει θνητότητα 1%, σημαίνει ότι ένας πεθαίνει από πληθυσμό 100 ανθρώπων, που επιβεβαιωμένα έχουν νοσήσει από συγκεκριμένη νόσο. * Ο Καλλίνικος Νικολακόπουλος είναι οικονομολόγος (δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) - Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων. website: www.kallinikosnikolakopoulos.blοgspot.com.

Φόροι κατανάλωσης σε καπνό και αλκοόλ – δίκαιοι ή άδικοι; (Αναδημοσίευση από την ημερήσια εφημερίδα 'Πελοπόννησος' 4/12/2019)

Φόροι κατανάλωσης σε καπνό και αλκοόλ – δίκαιοι ή άδικοι;

του ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΥ *

Οι προηγούμενες κυβερνήσεις, από την εποχή των μνημονίων και μετά, προσέφυγαν σε απανωτές αυξήσεις φορολογίας σε καπνό-αλκοόλ, αυξάνοντας υπέρμετρα τις τιμές των αντίστοιχων προϊόντων. Οι επιβαλλόμενοι φόροι κατανάλωσης σε καπνό-τσιγάρα και αλκοολούχα ποτά, λεγόμενοι φόροι «αμαρτίας» διεθνώς, είναι δύο περιπτώσεις κρατικής παρέμβασης στην υγεία, που τυγχάνουν ευρείας επιδοκιμασίας και είναι συχνά επιτρεπτοί επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται ότι είναι ανήθικη η κατανάλωση καπνού-αλκοόλ, σκεπτόμενοι ότι η πολιτεία αποκτά περισσότερα έσοδα και οι «κακές συνήθειες» γίνονται ακριβότερες.

Διαφέρουν ενός γενικού φόρου επί των πωλήσεων (π.χ. ΦΠΑ) επιβαλλόμενου στο σύνολο των αγαθών με ελάχιστες εξαιρέσεις και επιβάλλονται επιπροσθέτως αυτού. Η μακροπρόθεσμη συνέπεια ενός φόρου κατανάλωσης είναι η μείωση στην προσφορά του αγαθού στο οποίο επιβλήθηκε, οδηγώντας σε μια αύξηση της τιμής που οι καταναλωτές πρέπει να πληρώσουν. Αν συνεχίσει να πωλείται η ίδια ποσότητα προϊόντος στην αγορά, μετά τον πρόσφατα επιβληθέντα φόρο, οι παραγωγοί δεν θα μπορούν να πάρουν περισσότερα από ό,τι θα έπαιρναν με την παλιά τιμή και ορισμένες επιχειρήσεις θα πρέπει να μειώσουν την προσφορά των προϊόντων. Η έξοδος τους από την παραγωγή των προϊόντων, ως αποτέλεσμα των υψηλότερων φόρων, συμβάλλει στη μείωση της προσφοράς γιατί οι παραγωγοί δεν ελέγχουν άμεσα τις τιμές πώλησης των προϊόντων τους.

Η σκέψη μας για τους φόρους κατανάλωσης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς σκεφτόμαστε για τους φόρους γενικά. Ο γενικός σκοπός τους είναι η αύξηση των εσόδων και η χρηματοδότηση των κυβερνητικών δαπανών, ειδικά στον τομέα της υγείας. Αν η Κυβέρνηση έπαιρνε τα χρήματα και τα κατέστρεφε, θα υπήρχε μείωση στην προσφορά χρήματος και θα επαρκούσε να αγοράσει την ίδια ποσότητα αγαθών και υπηρεσιών, λόγω της επακόλουθης μείωσης των τιμών.

Ακόμη και άνθρωποι που δεν πληρώνουν φόρους (άμεση φορολογία) πληρώνουν για αυτά τα αγαθά με τη μορφή των υψηλότερων τιμών, γιατί πραγματικά τα επιθυμούν και είναι πρόθυμοι να αποδεχθούν φόρους κατανάλωσης σε καπνό-αλκοόλ από ένα αίσθημα νόμιμης τιμωρίας για τέτοιες απολαύσεις. Τέτοιοι φόροι στοχεύουν στην αποθάρρυνση χρήσης του προϊόντος και μείωση της ποσότητας κατανάλωσής του, βρίσκοντας υποστηρικτές υποθέτοντας ότι αυξάνονται τα έσοδα και αποθαρρύνεται η χρήση τους. Οι φόροι «αμαρτίας», όμως, δεν αυξάνουν τα έσοδα, εκτός αν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το προϊόν και δεν σώζουν ζωές, εκτός αν οι άνθρωποι αποφεύγουν τη χρήση του προϊόντος.

Το σύστημα υγείας πρέπει να χρηματοδοτείται από τα γενικά έσοδα του φορολογικού συστήματος, όπως συμβαίνει σε χώρες με εθνικό σύστημα υγείας. Μια αντικατάσταση της χρηματοδότησης από φόρο κατανάλωσης σε καπνό-αλκοόλ οδηγεί σε πλήρη διαστρέβλωση της αιτιολόγησης της γενικής άμεσης φορολογίας, που είναι η προοδευτική αναλογικότητα της επιβολής της και ο αναδιανεμητικός χαρακτήρας της υπέρ των κοινωνικών δαπανών και επ' ωφελεία του κοινωνικού συνόλου.

* Ο Καλλίνικος Νικολακόπουλος είναι οικονομολόγος, αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων, website: www.kallinikosnikolakopoulos.blοgspot.com

Κρατική παρέμβαση και συστήματα υγείας

Κρατική παρέμβαση και συστήματα υγείας

Tου Καλλίνικου Νικολακόπουλου * (27/12/2019)

Η ιστορική προσέγγιση ανέδειξε τους λόγους για τη συγκρότηση της πολιτικής υγείας, ενώ η οικονομική προσέγγιση μπορεί να ερμηνεύσει τους λόγους κρατικής παρέμβασης στον τομέα της υγείας. Κατά τις αρχές της δημόσιας οικονομικής, το κράτος παρεμβαίνει στην οικονομία, λόγω των ατελειών και αδυναμιών της ανταγωνιστικής αγοράς, για να:

• παράσχει στην κοινωνία τα δημόσια αγαθά,
• παράσχει αγαθά και υπηρεσίες στις επιθυμητές και αναγκαίες ποσότητες,
• επεκτείνει τις δραστηριότητες που δημιουργούν εξωτερικές οικονομίες,
• περιορίσει τις δραστηριότητες που δημιουργούν εξωτερικές επιβαρύνσεις,
• ελέγξει τα μονοπώλια και παρεμποδίσει τη δημιουργία νέων,
• αναδιανείμει το εισόδημα και τον πλούτο για την επίτευξη της άριστης ή κοινωνικά επιθυμητής διανομής,
• σταθεροποιήσει την οικονομία,
• ανακατανείμει τα μέσα παραγωγής στην απαιτούμενη έκταση για πραγματοποίηση της κοινωνικά επιθυμητής οικονομικής ανάπτυξης.

Ο παραγωγός ενός αγαθού έχει ένα όφελος και ένα κόστος από την παραγωγή του. Η παραγωγή ενός αγαθού απαιτεί τη δαπάνη χρημάτων, έχοντας ένα κόστος, και όταν το αγαθό πουληθεί ο παραγωγός του θα εισπράξει χρήματα έχοντας όφελος. Σε κάποιες περιπτώσεις η παραγωγή του αγαθού μπορεί να προκαλέσει όφελος ή κόστος και για την υπόλοιπη κοινωνία, πέραν του παραγωγού του. Π.χ. η παραγωγή του αγαθού εκπαίδευση, επιφέρει όφελος συνολικά στην κοινωνία, εκτός του οφέλους που αποκομίζει ο ‘καταναλωτής’ της εκπαίδευσης.

Ένα εργοστάσιο που μολύνει με τη ρίψη των λημμάτων του σε λίμνη, ποταμό ή θάλασσα, εκτός του κόστους που έχει ο ιδιοκτήτης για να παράγει το αγαθό, έχει κόστος για όλη την κοινωνία από την μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα. Όταν μία παραγωγική δραστηριότητα δημιουργεί εξωτερικές οικονομίες, δημιουργείται όφελος για το σύνολο της κοινωνίας, εκτός του οφέλους που αποκομίζουν οι παραγωγοί της. Όταν όμως η παραγωγική δραστηριότητα δημιουργεί εξωτερική επιβάρυνση, δημιουργείται και πρόσθετο κόστος για το σύνολο της κοινωνίας, εκτός του ατομικού κόστους.

Ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού, αν δεν υπήρχε κρατική παρέμβαση στην υγεία, δεν θα αγόραζε υπηρεσίες υγείας ή θα τις αγόραζε σε μικρότερη ποσότητα από την απαραίτητη, με δυσμενές αποτέλεσμα στην κατάσταση της υγείας του.

Οι λόγοι παρέμβασης του κράτους στον τομέα της υγείας, είναι:

• παραγωγή του αγαθού ‘υπηρεσίες υγείας’ και παροχή του στους πολίτες σε σχετικά χαμηλή τιμή, συγκριτικά με την ισχύουσα στην αγορά,
• προσδιορισμός της κοινωνικά άριστης ποσότητας του αγαθού, αφού οι ασφαλισμένοι δεν έχουν συμφέρον να αποκαλύψουν τις πραγματικές τους προτιμήσεις για την ποσότητα των ζητούμενων υπηρεσιών υγείας, ενώ οι ιατροί και οι επαγγελματίες υγείας είναι ταυτόχρονα και προμηθευτές του αγαθού, αλλά και αυτοί που καθορίζουν τη ζήτηση υπηρεσιών υγείας, λειτουργώντας ως ενδιάμεσοι των ασθενών,
• παραγωγή του αγαθού ‘υπηρεσίες υγείας’, που έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στο σύνολο της κοινωνίας.

Ο βασικότερος λόγος κρατικής παρέμβασης στον τομέα της υγείας, είναι η ομαλή αναπαραγωγή της κοινωνίας και προστασία των πολιτών της από τον κίνδυνο της ασθένειας και ανικανότητας. Ακόμη και σε χώρες με αναπτυγμένο τον ιδιωτικό τομέα υγείας, ουσιαστικά αυτό που παρέχεται είναι το τελικό προϊόν των ‘υπηρεσιών υγείας’. Για την παραγωγή του πρέπει να υπάρξει μία πολύπλοκη παραγωγική διαδικασία, που ο ιδιωτικός τομέας δεν διασφαλίζει.

Για τη δημιουργία γιατρών, θα πρέπει να έχουν εκπαιδευθεί κατάλληλα κάποιοι πολίτες και η εκπαίδευση τους είναι μία πολυέξοδη και επίπονη διαδικασία που δεν αποφέρει κέρδος σε κανένα ιδιώτη, που απλά θέλει κάποιους γιατρούς για το ιδιωτικό του νοσοκομείο. Ακόμη, για την παραγωγή φαρμάκων απαιτείται πολυέξοδη έρευνα δεκαετιών, για την επίτευξη του τελικού επιθυμητού αποτελέσματος.

Κανένας ιδιώτης δεν μπορεί να οργανώσει ατομικά ολόκληρη την απαιτούμενη παραγωγική διαδικασία, για την παραγωγή του τελικού προϊόντος των υπηρεσιών υγείας. Επίσης, κανένας καταναλωτής δεν μπορεί να ‘χρεωθεί’ ατομικά το συνολικό κόστος της απαιτούμενης παραγωγικής διαδικασίας, για την αγορά του τελικού προϊόντος των υπηρεσιών υγείας. Ο παραγωγός και ο καταναλωτής μπορούν να παράγουν και να καταναλώνουν το τελικό προϊόν χρησιμοποιώντας, χωρίς άμεση αποπληρωμή, τη συνολική παραγωγική διαδικασία.

Το αγαθό ‘υπηρεσίες υγείας’ θεωρείται από το κράτος ως ένα αγαθό που πρέπει να καταναλώνεται από τους πολίτες, ανεξαρτήτως της επιθυμίας τους, για τη διατήρηση της υγείας τους σε ικανοποιητικό επίπεδο. Στην περίπτωση μη κατανάλωσης υπηρεσιών υγείας, το κόστος αποκατάστασής της υγείας επιβαρύνει το κοινωνικό σύνολο και όχι μόνο τους ασθενείς.

Τα χαρακτηριστικά που εντάσσουν την υγεία στα δημόσια αγαθά είναι :

• η απόλαυσή του από κάποιους δεν το στερεί ταυτόχρονα από κάποιους άλλους,
• δεν θεωρείται σκόπιμο να αποκλείονται από αυτό όσοι δεν μπορούν να το αποπληρώσουν,
• το προϊόν δεν είναι ομοιογενές, υπάρχει ασύμμετρη πληροφόρηση του καταναλωτή σε σχέση με τον γιατρό και δεν μπορεί να αποφασίσει ο ίδιος για το επιλέξιμο προϊόν,
• η αβεβαιότητα είναι εντονότατη και από την πλευρά του καταναλωτή (είδος, χρόνος και κόστος της νόσου) και από την πλευρά του γιατρού (αβεβαιότητα τρόπου ιατρικής αντιμετώπισης νόσου).

Για τους παραπάνω λόγους το αγαθό ‘υπηρεσίες υγείας’ θεωρείται και ‘κοινωνικό αγαθό’, που παράγεται άμεσα από το κράτος ή με ελεγχόμενη από αυτό παραγωγική διαδικασία, σε περίπτωση ιδιωτικής πραγματοποίησής της.

Η δημόσια παρέμβαση σε κάθε τομέα μπορεί να πάρει μια ή περισσότερες από τις εξής μορφές: ρύθμιση, φορολόγηση και επιδότηση, δημόσια παροχή. Ο τομέας της υγείας σε όλες τις χώρες υπόκειται σε περιοριστικές ρυθμίσεις της αναγνώρισης του δικαιώματος άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος. Επιπλέον, τα διάφορα συστήματα υγείας ακολουθούν όλες τις μορφές δημόσιας παρέμβασης σε διαφορετική αναλογία.

Ωστόσο, δύο γενικοί τύποι διακρίνονται: μεικτά συστήματα δημοσίων-ιδιωτικών φορέων και εθνικά συστήματα υγείας. Τα μεικτά συστήματα έχουν ποικιλία ιδιοκτησιακών μορφών των μονάδων υγείας. Τα νοσοκομεία είναι σχεδόν πάντοτε ιδιωτικά ιδρύματα, αλλά δεν είναι πάντοτε κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Οι γιατροί είναι πάντοτε ιδιώτες, κυρίως συμβεβλημένοι με ασφαλιστικό φορέα. Η κατανάλωση φροντίδων υγείας γίνεται δωρεάν στο σημείο χρήσης (Γερμανία, Καναδάς κλπ), ή με αντίτιμο που καταβάλλει ο ασθενής και τμήμα του επιστρέφεται από κοινωνικούς (Γαλλία) ή ιδιωτικούς (ΗΠΑ) ασφαλιστικούς φορείς.

Στα συμβατικά συστήματα αγοράς, ο συνδυασμός ασφαλιστικής κάλυψης και αμοιβής ανά πράξη προκαλεί υπερβολική κατανάλωση και ο περιορισμός του συνολικού προϊόντος του τομέα στο κοινωνικά άριστο επίπεδο, αποτελεί βασικό στόχο της δημόσιας παρέμβασης. Αυτό μερικά επιτυγχάνεται με την επιβολή διοικητικών ρυθμίσεων ή περιορισμών. Σε μια συμβατική αγορά, η πλευρά της παροχής φροντίδων υγείας (γιατροί, νοσοκομεία) διαχωρίζεται από την πλευρά της χρηματοδότησης (ασφαλιστικοί φορείς), ενώ δεν υφίστανται κίνητρα εξοικονόμησης πόρων.

Συνήθως, οι γιατροί είναι ταυτόχρονα ιδιοκτήτες-μέτοχοι ενός οργανισμού παροχής υπηρεσιών υγείας, με κίνητρο τον περιορισμό της χρήσης υπηρεσιών υγείας στα αναγκαία. Έτσι, τα κίνητρα υπερβολικής κατανάλωσης της συμβατικής ασφάλισης απουσιάζουν, πιθανά αντικαθιστώμενα από αντίθετα κίνητρα υπερβολικά χαμηλής κατανάλωσης.

Στα εθνικά συστήματα υγείας (Βρετανία, Σουηδία κλπ), νοσοκομεία και μονάδες υγείας ανήκουν αποκλειστικά στο κράτος και οι γιατροί και το νοσηλευτικό/βοηθητικό προσωπικό απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ή ειδική σύμβαση. Η χρηματοδότηση του συστήματος εξασφαλίζεται σχεδόν αποκλειστικά από τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού. Η στρατηγική του εθνικού συστήματος υγείας, βασίζεται στις εξής τέσσερις βασικές αρχές:

• α) Οι υπηρεσίες, χρηματοδοτούνται από τη φορολογία και παρέχονται δωρεάν. Έτσι, παρακάμπτεται το πρόβλημα της μη πλήρους κάλυψης και της διαφοράς των ασφαλιστικών καθεστώτων, αναλόγως της επαγγελματικής κατηγορίας. Η αρχή της ανταποδοτικής ασφάλισης (παροχές υγείας βάσει ασφαλιστικών εισφορών), καταργείται πλήρως και επικρατεί η αρχή της οικουμενικής παροχής (παροχή πρόσβασης βάσει της ιδιότητας του πολίτη ή κατοίκου).
• β) Η κατανομή φροντίδων (χειρουργικών επεμβάσεων κλπ) στους ασθενείς, δεν αποφασίζεται από τους ίδιους, αλλά από τους γιατρούς με μη οικονομικά κριτήρια (της ιατρικής ‘ανάγκης’ για περίθαλψη). Η επίσκεψη σε ειδικό γιατρό, γίνεται κατόπιν παραπομπής από τον γενικό γιατρό και η νοσηλεία σε νοσοκομείο μόνο με ιατρικό παραπεμπτικό. Έτσι, λύνονται αρκετά από τα προβλήματα, που θα προκαλούσε η ασύμμετρη πληροφόρηση.
• γ) Οι γιατροί αμείβονται είτε σύμφωνα με τον αριθμό των εγγεγραμμένων ασθενών (γενικοί γιατροί), είτε με μισθό (νοσοκομειακοί γιατροί) και όχι ανά ιατρική πράξη. Έτσι, εξισορροπούνται τα κίνητρα για υπερβολική κατανάλωση εξαιτίας του ηθικού κινδύνου, που αλλιώς θα οδηγούσαν σε διόγκωση του κόστους.
• δ) Η προσφορά υπηρεσιών υγείας υπόκειται σε περιορισμούς είτε διοικητικής φύσης (λίστες αναμονής), είτε με τον καθορισμό από το κοινοβούλιο του συνολικού διατιθέμενου ετήσιου ποσού για χρηματοδότηση του εθνικού συστήματος υγείας.

Σε χώρες με εθνικά συστήματα υγείας, η συνολική δαπάνη για την υγεία (ως ποσοστό % του ΑΕΠ) είναι αισθητά μικρότερη από τις χώρες με κοινωνική ασφάλιση υγείας και η εξοικονόμηση πόρων, επιτυγχάνεται χωρίς επιπτώσεις ιατρικής φύσης. Τα εθνικά συστήματα υγείας υποστηρίζονται από την κοινωνική πλειοψηφία, γιατί εξασφαλίζουν κοινωνική δικαιοσύνη με μικρότερο λειτουργικό κόστος.

Ενδεικτικά, το 2017 τα ποσοστά του ΑΕΠ για δαπάνες υγείας, ήταν 10,4% στη Νορβηγία, 10,9% στη Σουηδία και 9,6% στη Μ. Βρετανία (χώρες με εθνικό σύστημα υγείας), ενώ στον αντίποδα ήταν 17,2% στις ΗΠΑ. Τα ποσοστά των δημοσίων δαπανών υγείας ως προς το σύνολο των υγειονομικών δαπανών το 2017, ήταν 85% στη Νορβηγία, 83,6% στη Σουηδία και 78,7% στην Μ. Βρετανία και 81,8% στις ΗΠΑ, τρομακτικά αυξημένο σε σχέση με το 48,4% του 2013 εξαιτίας εφαρμογής του γνωστού Obama-care.

Το ποσοστό του ΑΕΠ για δαπάνες υγείας το 2017 ήταν στην Ελλάδα 8,4%, εμφανέστατα μειωμένο σε σχέση με το 9,5% του 2009 εξαιτίας των άγριων ‘μνημονιακών’ περικοπών στις δημόσιες δαπάνες υγείας κι εμφανώς κάτω του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 8,8%. Το μέγεθος του δημόσιου τομέα υγείας στην Ελλάδα ήταν 61,2% το 2017, λόγω εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων καταστροφικών ‘μνημονιακών’ πολιτικών περικοπής αναγκαίων δημόσιων κοινωνικών δαπανών αλλά και διαρκούς συρρίκνωσης του ΑΕΠ, που έφθασε σε μείωση το ποσοστό του 25% από το 2009, πράγμα πρωτοφανές για χώρα που δεν βρίσκεται σε κατάσταση πολέμου. Στις χώρες με εθνικά συστήματα υγείας, η συνολική δαπάνη είναι μικρότερη από τις χώρες με κοινωνική ασφάλιση υγείας, επιτυγχάνοντας κοινωνική δικαιοσύνη και ευρεία υποστήριξη.

(Το άρθρο βασίστηκε σε παλιότερο σχετικό άρθρο με επικαιροποίηση και ενημέρωση των στατιστικών στοιχείων)

* Οικονομολόγος (πτυχιούχος οικονομικών επιστημών, 2ετές μεταπτυχιακό διοίκησης επιχειρήσεων στην τραπεζική/χρηματοοικονομική, 2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα οικονομικά και διοίκηση μονάδων υγείας) – Αναλυτής Πληροφοριακών Συστημάτων (2ετές μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα πληροφοριακά συστήματα), email:nikokal02@yahoo.gr, website: www.kallinikosnikolakopoulos. blοgspot.com